Dyski SSD

Do naszego laboratorium danych trafił przenośny dysk SSD Crucial X9 o pojemności 2 TB, wykorzystywany przez klienta jako główne archiwum zdjęć i materiałów wideo. Dysk SSD przestał być wykrywany przez komputer, a każda próba jego podłączenia kończyła się natychmiastowym wyłączeniem systemu a jeśli dłużej pozostał podłączony mocno grzał się w okolicy portu USB-C. Dysk został przysłany z Wrocławia na bezpłatną wycenę i naprawę. 

Dyski SSD NVMe z segmentu budżetowego często oferują bardzo dobrą wydajność w stosunku do ceny, jednak w wielu przypadkach ich konstrukcja powoduje zwiększone ryzyko awarii. Jednym z modeli, który stosunkowo często trafia do laboratoriów odzyskiwania danych, jest Goodram PX500.

Tym razem w nasze ręce trafił problematyczny dysk OCZ Agility 3 oparty o kontroler SANDFORCE. Odzyskiwanie danych z takiego dysku SSD jest o tyle kłopotliwe, że zarówno dane jak i firmware są zaszyfrowane. Jeśli dojdzie do awarii praktycznie nie ma możliwości aby odzyskać dane. Tym razem klient miał dużo szczęścia bo....

W tym artykule opiszę odzyskiwanie danych z dysku SSD GoodRam Cx400 na kontrolerze PS3111 z błędem SATAFIRM S11. Takie awarie zdarzają się w wielu modelach dysków, które są oparte o kontroler PHISON PS3111 i wynikają w 99% z uszkodzenia pamięci.

Niemal każdego dnia spotykam się z klientami, którzy stracili ważne pliki z dysku SSD po ich skasowaniu lub w wyniku formatowania i są bardzo zaskoczeni, gdy informuję ich, że standardowe programy do odzyskiwania danych prawdopodobnie nie pomogą. To jedno z najczęstszych nieporozumień w branży data recovery - użytkownicy zakładają, że skoro program działał na ich starym dysku HDD, zadziała również na nowoczesnym SSD. Niestety, fundamentalne różnice w technologii między tymi nośnikami sprawiają, że odzyskiwanie danych z SSD,, po ich skasowaniu jest znacznie trudniejsze, a często po prostu niemożliwe.

Przez ostatnie kilkanaście lat przez moje ręce przeszły tysiące uszkodzonych nośników danych. Dyski twarde, macierze RAID, pendrive’y, karty pamięci i oczywiście uszkodzone dyski SSD. I jeśli jest jedna rzecz, którą powtarzam klientom niemal codziennie, to zdanie brzmi zawsze tak samo:

Dyski SSD są powszechnie uważane za znacznie bardziej niezawodne niż tradycyjne dyski HDD. Brak ruchomych części eliminuje ryzyko uszkodzeń mechanicznych, a wysoka prędkość pracy sprawia, że system działa szybciej i stabilniej. Jednak dyski SSD również ulegają awariom i to często. Co istotne, w wielu przypadkach dzieje się to nagle i bez wyraźnych sygnałów ostrzegawczych.

Tym razem zlecenie na odzyskanie danych z dysku SSD GoodRam PX500 trafiło do nas z Krakowa. Dysk zawieszał laptopa na logo Dell i nie dało się nic zrobić poza wyłączeniem. Laptop zawiesza się na logo przeważnie gdy nie rozpoznaje dysku. Ponieważ klient miał na dysku dużą ilość danych firmowych, potrzebnych do pracy zdecydował się na ich odzysk. 

W tym przypadku klient z Warszawy przyniósł na odzyskanie danych dysk Goodram IRDM. Laptop ASUS,w którym zamontowany był dysk, po prostu zawiesił się podczas pracy, zresetował i wszedł do Biosu. Nie dało się już uzyskać dostępu do dysku. 

Tym razem w nasze ręce trafił laptop Dell, w którym system zawieszał się podczas uruchamiania laptopa. Laptop został dostarczony przez naszego stałego klienta z Warszawy. Po zawieszeniu czasem laptop sam się resetował, a czasem pomagało tylko odpięcie zasilania. Nie dało się jednak uzyskać dostępu do plików ani przez uruchomienie laptopa, ani po wyjęciu dysku i podłączenie go przez adapter USB do innego komputera.

Dyski SSD (Solid State Drive) stają się powoli standardem w nowoczesnych komputerach i laptopach, oferując znacznie większą wydajność niż tradycyjne dyski HDD. Dzięki szybkości odczytu i zapisu, odporności na uszkodzenia mechaniczne i niskim zużyciu energii, SSD znajdują zastosowanie zarówno w komputerach osobistych, jak i profesjonalnych systemach przechowywania danych.

Nośniki danych oparte o pamięci NAND, takie jak karty pamięci, pendrive'y i dyski SSD, są powszechnie używane dzięki swoim zaletom, takim jak niewielkie rozmiary, wysoka szybkość transferu danych oraz brak ruchomych części. Niemniej jednak, technologie NAND mają swoje ograniczenia i problemy, które mogą prowadzić do utraty dostępu do danych.